De oprichtsters van de Damessalon vertellen

Waar het allemaal begon

Het begint in augustus 2004, in Villa Lila – het huis aan de Van Welderenstraat waar het COC toen was gevestigd. Tijdens het evenement ‘Kom van die bank af’ kruisen de paden van Oot Kerkhoven en Maria Engels elkaar. Een gewone middag, lijkt het. Maar achteraf bezien was dit het moment waarop het eerste zaadje werd geplant voor wat later de Damessalon zou worden. Een zaadje dat bleef groeien.

Niet lullen maar poetsen

In die periode zijn de dames steeds vaker te vinden in Villa Lila. Het idee ontstaat om iets te organiseren, speciaal voor vrouwen. Geen groot plan, geen eindeloze vergaderingen – gewoon doen. Met een enthousiast clubje van vier vrouwen reserveren ze voortaan elke tweede zondag van de maand voor een gezellig samenzijn, exclusief voor vrouwen. Dat is een bewuste keuze. Binnen het COC gebeurt al van alles, maar meestal gemengd. En omdat er al een herensalon bestaat, is de naam snel bedacht: Damessalon.

Nieuwsgierig, maar nog aarzelend

Aan een grote tafel bij lunchcafé Brood op de Plank halen we samen met Oot en Maria herinneringen op. Maria vertelt hoe ze jarenlang nieuwsgierig langs Villa Lila liep, voordat ze uiteindelijk de stap zette om binnen te gaan. In die tijd was ze nog getrouwd. Zij en haar man spraken af bij elkaar te blijven tot de kinderen achttien waren, en tot die tijd nog niet uit de kast te komen. Maar zodra dat moment daar was, wachtte Maria geen seconde langer. Ze werd al snel een vaste bezoeker van Villa Kakelbond. Met het gevoel dat ze de lesbische wereld iets had in te halen, stond ze te popelen om zelf activiteiten te organiseren.

Twee vrouwen, één idee

Ook Oot heeft tot haar dertigste een relatie met een man. Daarna krijgt ze een relatie met een vrouw, met wie ze ook kinderen krijgt. In 2004 zit Oot al in het bestuur van het COC en is ze actief binnen de LHBTIQA+-gemeenschap. Ook zij mist het aanbod voor lesbische vrouwen. Tijdens ‘Kom van die bank af’ zit ze achter Maria… en zoals dat gaat: één blik, één gesprek, en ineens valt alles op zijn plek. De rest is geschiedenis – Damessalon-geschiedenis.

Meteen raak

Op 12 december 2004 is het zover: de allereerste Damessalon. Maria, Oot, Ieke, Eva en Karolien organiseren de middag. Het wordt meteen drukker dan verwacht. Ongeveer dertig vrouwen vinden hun weg naar Villa Lila. Dat voelt als een bevestiging. Er is behoefte aan een plek waar vrouwen elkaar kunnen ontmoeten, zonder uitleg, zonder labels. De focus ligt op lesbische vrouwen van veertig jaar en ouder, maar al snel blijkt dat de Damessalon breder werkt. Vrouwen die graag onder vrouwen zijn. Vrouwen die nog niet openlijk lesbisch zijn. Voor velen is het een veilige eerste stap.

Verwarring, lachen en opluchting

Dat de Damessalon geen doorsnee middag zou worden, blijkt meteen. Tijdens de allereerste editie is er al een optreden: Angelique speelt een zwerfster. Het zorgt voor verwarring, veel gelach en een ontspannen sfeer. Precies dat wordt de toon voor de jaren die volgen. Wat begint als een idee, groeit uit tot een vaste waarde. Iedere tweede zondag van de maand. Maand na maand, jaar na jaar.

Meebewegen en doorgaan

De Damessalon start in Villa Lila, maar blijft daar niet. Wanneer de locatie verdwijnt, verhuist de salon mee: café Billabong, De Klinker, de Thieme Loods. Jaren van aanpassen en opnieuw beginnen volgen. Pas wanneer het COC neerstrijkt in het Roze Huis, krijgt ook de Damessalon weer een vaste plek. Maria en Oot maken dan ieder hun eigen keuze. Maria gaat verder in de Thieme Loods en organiseert daar vier keer per jaar een Lady’s Party. Oot blijft verbonden aan het Roze Huis en zet de Damessalon voort, met steun van het COC.

Een warm nest

Wat altijd blijft, is de trots. Op wat er in al die jaren is opgebouwd. Op de vrouwen die kwamen en bleven. Op vriendschappen die ontstonden, steun die werd gevonden en het gevoel van thuiskomen dat zo vaak werd benoemd. Er waren bijzondere hoogtepunten – zoals het optreden van Marijke Boon – maar eigenlijk draagt iedere salon bij aan hetzelfde gevoel. Al eenentwintig jaar lang is de Damessalon een plek waar vrouwen elkaar vinden. En waar het ooit geplante zaadje nog altijd bloeit.

Ruimte om te zijn

In de afgelopen 21 jaar is er veel veranderd. Waar de Damessalon ooit begon als een plek voor 40+ vrouwen, is die leeftijdsgrens inmiddels losgelaten. De openheid was er altijd al, maar kreeg met de jaren steeds meer ruimte. Lesbisch, hetero, bi, transgender of non-binair – wie zich aangesproken voelt, is welkom. Ook vrouwen die inmiddels man zijn, en iedereen die zoekt of worstelt met haar identiteit, vindt hier een plek. Wat blijft, is de kern: een warme en gezellige ontmoetingsplek, voor en door vrouwen. En dat begrip ‘vrouwen’? Dat mag ruim, vrij en eigen worden ingevuld.